Từ ngày 01/01/2026, Việt Nam chính thức chấm dứt cơ chế thuế khoán truyền thống đối với hơn 5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh, chuyển sang mô hình tự kê khai, tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế. Đồng thời, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) và các nghị định liên quan (đặc biệt Nghị định 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP) đã quy định rõ ràng ngưỡng doanh thu để xác định nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT), trong đó nổi bật là hình thức HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Quy định này nhằm tăng cường minh bạch, chống thất thu thuế, đồng thời phù hợp với lộ trình chuyển đổi số quốc gia. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết các ngưỡng doanh thu, đối tượng áp dụng và những lưu ý quan trọng cho hộ kinh doanh.
1. Cơ sở pháp lý chính
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/06/2025): Quy định về hóa đơn, chứng từ, đặc biệt tại khoản 8 Điều 1 (sửa đổi Điều 11) nêu rõ đối tượng bắt buộc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền.
- Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) 2025 và Luật Thuế GTGT: Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm (từ mức cũ 100 triệu đồng).
- Các hướng dẫn từ Cục Thuế (hội thảo, công văn đầu năm 2026): Làm rõ cách áp dụng thực tế.
2. Các ngưỡng doanh thu và nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử
Từ 01/01/2026, nghĩa vụ sử dụng HĐĐT được phân loại theo 3 mức doanh thu chính (áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đặc biệt trong các lĩnh vực bán lẻ, ăn uống, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng):
- Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm → Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử thường xuyên. → Không thuộc diện chịu thuế GTGT và TNCN (ngưỡng miễn thuế mới). → Nếu khách hàng yêu cầu hóa đơn (để khấu trừ thuế hoặc chứng minh chi phí), hộ kinh doanh có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử lẻ (hóa đơn có mã của cơ quan thuế theo từng lần phát sinh). → Đây là nhóm được hưởng lợi lớn nhất từ chính sách mới, giảm gánh nặng hành chính cho các cửa hàng tạp hóa, quán ăn nhỏ, kinh doanh online quy mô nhỏ.
- Doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng/năm → Không bắt buộc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền. → Cơ quan thuế khuyến khích áp dụng nếu hộ kinh doanh có hạ tầng công nghệ (máy tính tiền, phần mềm kết nối) và có nhu cầu minh bạch hóa giao dịch. → Vẫn phải kê khai thuế trên doanh thu thực tế (phần vượt 500 triệu đồng), sử dụng tỷ lệ % tính thuế theo ngành nghề (ví dụ: phân phối hàng hóa 1%, dịch vụ 5%). → Có thể sử dụng hóa đơn giấy hoặc hóa đơn điện tử thông thường nếu cần.
- Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên → Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu điện tử trực tiếp với cơ quan thuế (theo khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025). → Áp dụng cho các hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (siêu thị, trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, dịch vụ vui chơi giải trí, bán lẻ… trừ một số ngoại lệ như ô tô, xe máy). → Mục tiêu: Đảm bảo mọi giao dịch được ghi nhận thời gian thực, giúp cơ quan thuế kiểm soát doanh thu chính xác, giảm gian lận và thất thu.
>> Tham khảo: Báo giá hóa đơn điện tử.
3. So sánh các ngưỡng doanh thu
| Mức doanh thu/năm | Bắt buộc HĐĐT từ máy tính tiền? | Nghĩa vụ thuế GTGT & TNCN | Hình thức hóa đơn khuyến nghị / bắt buộc | Ghi chú chính |
|---|---|---|---|---|
| Dưới 500 triệu đồng | Không | Không chịu thuế | Có thể xin cấp lẻ khi khách yêu cầu | Nhóm nhỏ lẻ, giảm gánh nặng hành chính |
| 500 triệu – dưới 1 tỷ đồng | Không (khuyến khích) | Có (trên phần vượt 500 triệu) | Hóa đơn thông thường hoặc điện tử tự nguyện | Chuyển tiếp, tự kê khai doanh thu thực tế |
| Từ 1 tỷ đồng trở lên | Bắt buộc | Có (tỷ lệ % hoặc theo lợi nhuận) | HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu thuế | Minh bạch cao, áp dụng cho bán lẻ, dịch vụ trực tiếp người tiêu dùng |
>> Tham khảo: Những nội dung nổi bật trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn kê khai thuế đối với hộ kinh doanh từ năm 2026.
4. Tác động thực tiễn đến hộ kinh doanh
Quy định mới tạo ra sự phân hóa rõ rệt:
- Lợi ích cho hộ nhỏ: Hơn 80% hộ kinh doanh (doanh thu dưới 1 tỷ) được giảm áp lực, không phải đầu tư máy tính tiền ngay lập tức. Nhiều hộ dưới 500 triệu thậm chí không cần kê khai thuế hàng năm (chỉ kê khai 1 lần nếu cần).
- Thách thức cho hộ trung bình và lớn: Nhóm từ 1 tỷ trở lên phải đầu tư phần mềm, máy tính tiền (chi phí khoảng 10–50 triệu đồng tùy quy mô), đào tạo nhân viên, đảm bảo kết nối internet ổn định. Nếu vi phạm (không xuất hóa đơn), sẽ bị xử phạt theo Nghị định 310/2025 (phạt lũy tiến lên đến 80 triệu đồng cho vi phạm lớn).
- Tăng cường minh bạch: Cơ quan thuế dễ dàng đối chiếu dữ liệu giao dịch thực tế → giảm tình trạng “bán hàng không xuất hóa đơn” để trốn thuế.
- Thời điểm áp dụng: Doanh thu tính theo năm dương lịch 2026. Hộ kinh doanh cần theo dõi doanh thu từ đầu năm để chuẩn bị kịp thời.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
5. Giải pháp và khuyến nghị
Để tuân thủ hiệu quả:
- Kiểm tra ngay doanh thu năm 2025 để dự báo mức 2026.
- Đăng ký sử dụng HĐĐT (nếu bắt buộc) qua các nhà cung cấp uy tín: Thái Sơn Einvoice… (đã cập nhật kết nối máy tính tiền).
- Nếu doanh thu gần ngưỡng 1 tỷ, cân nhắc triển khai sớm để tránh gián đoạn.
- Liên hệ Chi cục Thuế địa phương để được hướng dẫn cấp hóa đơn lẻ (nếu dưới 500 triệu) hoặc hỗ trợ chuyển đổi.
>> Tham khảo: Mức phạt không lập hóa đơn theo quy định mới từ ngày 16/01/2026.
Kết luận
Ngưỡng doanh thu bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử từ năm 2026 là bước đi quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý thuế, đồng thời thể hiện sự linh hoạt của Nhà nước: bảo vệ hộ kinh doanh nhỏ lẻ (dưới 1 tỷ đồng) trong khi siết chặt minh bạch với nhóm quy mô lớn hơn. Với mốc 1 tỷ đồng/năm là ranh giới bắt buộc HĐĐT từ máy tính tiền, hầu hết hộ kinh doanh nhỏ tại Việt Nam vẫn được “thở” trong giai đoạn chuyển đổi.
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/