Từ năm 2026, chính sách thuế đối với khu vực kinh tế hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có sự thay đổi lớn, mang tính hỗ trợ mạnh mẽ cho các cơ sở sản xuất kinh doanh nhỏ và vừa. Đặc biệt, mức doanh thu được miễn thuế TNCN (và thuế GTGT) được nâng đáng kể lên 500 triệu đồng/năm. Đây là một trong những điểm sáng của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026) và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026. Bài viết này phân tích toàn diện quy định miễn thuế TNCN, điều kiện áp dụng, cách tính thuế khi vượt ngưỡng, nghĩa vụ còn lại và ý nghĩa thực tiễn.
1. Quy định cốt lõi về miễn thuế TNCN cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Theo Khoản 1 Điều 7 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15 và Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP:
- Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cá nhân được ủy quyền đại diện hộ) có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống → không phải nộp thuế TNCN.
- Mức này cũng đồng thời áp dụng cho thuế GTGT (không chịu thuế GTGT).
So với quy định cũ (miễn thuế khi doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, sau điều chỉnh lên khoảng 200 triệu), ngưỡng mới tăng gấp 2,5 – 5 lần, giúp hàng trăm nghìn hộ kinh doanh nhỏ được miễn hoàn toàn hai loại thuế chính.
Doanh thu tính để xác định ngưỡng miễn thuế bao gồm toàn bộ tiền bán hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong năm dương lịch, không phân biệt đã thu tiền hay chưa thu (nguyên tắc dồn tích). Doanh thu từ nhiều ngành nghề, nhiều địa điểm kinh doanh được cộng gộp.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
2. Cách tính thuế TNCN khi doanh thu vượt 500 triệu đồng/năm
Khi doanh thu trên 500 triệu đồng, hộ/cá nhân kinh doanh phải nộp thuế TNCN trên phần vượt, nhưng được trừ 500 triệu đồng trước khi tính thuế (theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu hoặc theo thu nhập tính thuế).
Hai phương pháp tính thuế TNCN áp dụng cho hộ kinh doanh (theo Luật và Nghị định 68):
- Phương pháp theo tỷ lệ % trên doanh thu (phổ biến, đơn giản): Áp dụng cho doanh thu từ trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm. Hộ kinh doanh được lựa chọn.
- Thuế TNCN = (Doanh thu – 500 triệu) × Tỷ lệ thuế TNCN theo ngành nghề.
- Ví dụ tỷ lệ thuế TNCN một số ngành (theo quy định):
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5% – 1%.
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 1,5% – 2%.
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa: 1% – 1,5%.
- Cho thuê tài sản: 2% – 5% (tùy trường hợp).
- Phương pháp theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận thực tế × thuế suất): Áp dụng khi hộ kinh doanh muốn chứng minh chi phí hợp lý (sổ sách kế toán đầy đủ). Thuế suất lũy tiến hoặc cố định theo quy định chung.
>> Tham khảo: Doanh nghiệp lập 2 hệ thống sổ kế toán sẽ bị siết kiểm tra theo hướng dẫn mới.
Ví dụ minh họa:
- Hộ kinh doanh bán hàng online, doanh thu năm 2026: 650 triệu đồng.
- Thuế TNCN = (650 – 500) triệu × 1% (tỷ lệ phân phối hàng hóa) = 1,5 triệu đồng.
- Đồng thời phải nộp thuế GTGT trên phần vượt (tỷ lệ GTGT tương ứng, thường 1% – 5%).
Nếu doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, thường chuyển sang phương pháp theo thu nhập tính thuế ổn định trong 2 năm.
3. Các trường hợp đặc biệt và mở rộng miễn thuế
- Hộ kinh doanh mới ra kinh doanh: Áp dụng ngưỡng 500 triệu tính theo năm (tỷ lệ theo số tháng hoạt động nếu giữa năm).
- Nhiều địa điểm/nhiều ngành nghề: Được phân bổ mức trừ 500 triệu linh hoạt cho ngành nghề hoặc địa điểm có lợi nhất, nhưng tổng không vượt 500 triệu/năm.
- Thu nhập từ cho thuê tài sản: Nếu là hoạt động kinh doanh chính và tổng doanh thu ≤ 500 triệu → miễn thuế TNCN.
- Thu nhập khác kết hợp: Thu nhập từ lương + kinh doanh → tính riêng. Phần kinh doanh vẫn áp dụng ngưỡng 500 triệu.
Ngoài ra, Luật bổ sung một số khoản thu nhập từ kinh doanh được miễn thuế tuyệt đối như: thu nhập từ hoạt động nghiên cứu phát triển công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, một số hoạt động nông nghiệp công nghệ cao (theo danh mục cụ thể).
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
4. Nghĩa vụ còn lại dù được miễn thuế
Dù doanh thu ≤ 500 triệu và miễn thuế TNCN + GTGT, hộ kinh doanh vẫn phải:
- Thông báo doanh thu thực tế cho cơ quan thuế (Mẫu 01/TKN-CNKD) trước ngày 31/01 năm sau.
- Lập và lưu trữ sổ sách, chứng từ kế toán đơn giản (theo Thông tư 152/2025/TT-BTC).
- Sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng (bắt buộc từ 2026).
- Kê khai tạm ngừng, chấm dứt hoạt động, thay đổi thông tin kịp thời.
- Nộp các loại thuế, phí khác nếu có (môn bài đã bãi bỏ từ 2026, nhưng lệ phí khác vẫn có).
Vi phạm (không thông báo doanh thu, giấu doanh thu) sẽ bị phạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.
>> Tham khảo: Hộ kinh doanh có cần lập báo cáo tài chính không?
5. Ý nghĩa và lợi ích của chính sách mới
Việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm giúp:
- Giảm gánh nặng hành chính và chi phí cho hàng triệu hộ kinh doanh nhỏ lẻ, tiểu thương, kinh doanh online, dịch vụ cộng đồng.
- Khuyến khích khởi nghiệp, chuyển đổi số, mở rộng quy mô mà không lo thuế ngay từ đầu.
- Tăng tính minh bạch khi chuyển từ “thuế khoán” sang tự kê khai.
- Hỗ trợ phục hồi kinh tế sau dịch bệnh và biến động, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân – động lực tăng trưởng.
Theo ước tính, chính sách này sẽ giúp khoảng 70-80% hộ kinh doanh hiện tại được miễn hoặc giảm mạnh thuế TNCN.
Lưu ý thực hiện năm 2026
- Quyết toán thuế TNCN năm 2025 (nộp năm 2026) vẫn áp dụng quy định cũ.
- Từ kỳ 2026, sử dụng ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế để kê khai.
- Doanh thu tính theo hóa đơn, chứng từ hoặc xác định theo thực tế nếu không có hóa đơn.
- Hộ kinh doanh nên tham khảo ý kiến Chi cục Thuế địa phương hoặc kế toán để áp dụng đúng phương pháp có lợi nhất.
Kết luận
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/