Khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, người dân hiện thường được yêu cầu đăng nhập bằng tài khoản VNeID. Điều này khiến nhiều người thắc mắc: Dịch vụ công trực tuyến có bắt buộc phải dùng VNeID không? Có VNeID rồi có cần chữ ký số nữa không? Bài viết dưới đây quản lý tài liệu sẽ giúp bạn hiểu rõ.
1. Dịch vụ công trực tuyến có bắt buộc phải dùng VNeID không?
Dịch vụ công trực tuyến là dịch vụ hành chính công và các dịch vụ khác của cơ quan nhà nước được cung cấp cho tổ chức, cá nhân trên môi trường mạng. Theo Nghị định 42/2022/NĐ-CP, dịch vụ công trực tuyến được chia thành dịch vụ công trực tuyến toàn trình và dịch vụ công trực tuyến một phần.
Vậy thực hiện dịch vụ công trực tuyến có bắt buộc phải dùng VNeID không?
1.1. Đối với cá nhân
Khi công dân đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia để thực hiện dịch vụ công trực tuyến, VNeID hiện là tài khoản được sử dụng để đăng nhập, xác thực.
Từ ngày 01/7/2024, việc đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia bằng tài khoản của Cổng đã được chuyển sang sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID. Người dân sử dụng tài khoản VNeID do Bộ Công an cấp để đăng nhập và thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến.
1.2. Đối với tổ chức, doanh nghiệp
Cơ quan, tổ chức cũng thuộc đối tượng được cấp tài khoản định danh điện tử. Người đại diện theo pháp luật, người đứng đầu tổ chức hoặc người được ủy quyền có thể thực hiện thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử cho tổ chức theo quy định.
Vì vậy, khi thực hiện thủ tục, cần căn cứ vào chủ thể đứng tên hồ sơ và phương thức xác thực mà hệ thống tiếp nhận yêu cầu.
2. Cách sử dụng VNeID khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến
VNeID đóng vai trò giúp hệ thống xác định và xác thực người đang thực hiện thủ tục.
Khi thực hiện thủ tục trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, quy trình cơ bản như sau:
Quy trình thực hiện thủ tục trên Cổng dịch vụ công.
Người dùng có thể đăng nhập bằng thông tin tài khoản VNeID hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để quét mã QR theo phương thức được hệ thống hỗ trợ.
Sau khi đăng nhập thành công, người dùng lựa chọn thủ tục cần thực hiện, kiểm tra cơ quan giải quyết, kê khai thông tin và chuẩn bị thành phần hồ sơ theo yêu cầu. Tùy từng thủ tục, hệ thống có thể yêu cầu thêm các bước như ký hồ sơ, thanh toán nghĩa vụ tài chính hoặc bổ sung tài liệu trước khi hoàn tất.
3. VNeID và chữ ký số khác nhau như thế nào?
VNeID và chữ ký số đều được sử dụng trong các giao dịch trên môi trường điện tử, nhưng không phải là một và không có chức năng hoàn toàn thay thế cho nhau.
Sự khác biệt giữa VneID và chữ ký số.
Hiểu đơn giản, VNeID giúp xác định “bạn là ai”, còn chữ ký số được sử dụng để thực hiện hành vi ký số đối với dữ liệu, hồ sơ hoặc tài liệu điện tử.
Ví dụ, một người có thể sử dụng VNeID để đăng nhập vào hệ thống dịch vụ công. Sau khi kê khai hồ sơ, nếu thủ tục yêu cầu tài liệu phải được ký số thì người dùng tiếp tục thực hiện bước ký theo phương thức mà hệ thống hỗ trợ.
Ngược lại, không phải cứ đăng nhập bằng VNeID thì mọi hồ sơ đều phải ký số. Yêu cầu này phụ thuộc vào từng thủ tục cụ thể.
4. VNeID có thay thế chữ ký số khi làm dịch vụ công không?
Không thể coi VNeID là phương thức thay thế hoàn toàn chữ ký số. Hai công cụ đảm nhiệm những chức năng khác nhau trong giao dịch điện tử.
VNeID được sử dụng cho mục đích định danh, xác thực điện tử và hỗ trợ người dùng truy cập, sử dụng các dịch vụ được kết nối. Trong khi đó, chữ ký số được sử dụng để thực hiện việc ký số trên thông điệp dữ liệu.
Do đó, khi làm dịch vụ công trực tuyến, có thể xuất hiện trường hợp người dùng đăng nhập bằng VNeID nhưng vẫn cần ký số hồ sơ nếu thủ tục đó có yêu cầu.
Ngược lại, nếu thủ tục không yêu cầu ký số thì người dùng không cần sử dụng chữ ký số chỉ vì đang thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Tóm lại, đối với công dân đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia, VNeID hiện là phương thức định danh, xác thực được sử dụng để truy cập và thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, VNeID không đồng nghĩa với chữ ký số và không mặc nhiên loại bỏ yêu cầu ký số. Có cần chữ ký số hay không phải căn cứ vào từng thủ tục, loại hồ sơ và yêu cầu của hệ thống tiếp nhận.
Đối với các thủ tục, giao dịch điện tử cần ký số, cá nhân và doanh nghiệp nên kiểm tra hiệu lực chứng thư số và lựa chọn hình thức ký phù hợp. Dịch vụ chữ ký số công cộng ECA của Công ty phát triển công nghệ Thái Sơn hỗ trợ cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp thực hiện ký số trong các giao dịch điện tử thuận tiện, an toàn và phù hợp với quy định hiện hành.